Tikkertje met Titanen: Adviseur estate planner Lukas Boon

My Post

Dank je wel Anne-Marie voor deze pen. Anne-Marie weet dat ik van pennen houd, niet van alle pennen (ik moest beperken) maar dit is juist ingeschat. Wij hebben een goede relatie overgehouden aan onze samenwerking bij BDO waar wij, als notariëlen, vaak een iets andere denktrant aanhingen dan de pure fiscalisten in de adviesgroep Estate Planning. Zeker waar het gaat om estate planning kun je naar mijn mening niet goed adviseren als je het civielrechtelijke deel niet ook onder de knie hebt. Het is dan ook aardig om bij fiscalisten af en toe op te merken dat het fiscale recht altijd het civiele recht volgt behalve als er sprake is van een fictie.

Civiel en fiscaal

Zo ken ik een voorbeeld van een fiscalist die een bedrijfsopvolgingstraject had begeleid en nádien pas de huwelijkse voorwaarden van de opvolger liet beoordelen. Het was verstandiger geweest als hij dat op voorhand had gedaan. Op het oog was het een prachtig traject geweest. De aandelen in het familiebedrijf waren net overgegaan en het bedrijfsopvolgingstraject was afgerond. Daarnaast stond het huwelijk op springen maar waren er huwelijkse voorwaarden en misschien konden we daar iets mee in het zicht van de scheiding? Inmiddels had vader, die het bedrijf had opgebouwd, ook van zich laten horen en hij had tegen de schoondochter gezegd dat zij haar kinderen nooit meer zou zien als zij zijn zoon zou verlaten. Ook al ging de zoon steeds vreemd.

Een blik op de huwelijkse voorwaarden leerde dat deze inhielden dat men gehuwd was in algehele gemeenschap van goederen met uitzondering van een kast, een auto en een platenspeler die van de man waren. Omdat bij de schenking niet was vastgelegd dat de aandelen niet in een huwelijksgemeenschap zouden vallen, was mevrouw mede-eigenaar van de geschonken aandelen. De bedrijfsopvolging was fiscaal een prima traject, maar de belastingbesparing werd vooral besteed aan juridische kosten en het terugkopen van de aandelen van de vrouw.

Loopbaan

Ik studeerde notarieel recht en liep stage op een kantoor dat uit zou groeien tot één van de grootste, pure notariskantoren van Nederland. Toen ik bijna klaar was met studeren merkte de notaris op dat het zinvol zou zijn om fiscaal recht er achteraan te doen. Ik volgde het advies en ging stagelopen bij Deloitte (toen nog: & Touche). En dat was leuk, leerzaam en prettig. Ook omdat ik verkering kreeg met een collega. Na mijn stage bleef ik hangen en na vijf jaar algemene fiscale praktijk kochten de collega en ik een woning.

Tijdens het transport bij het stage-notariskantoor merkte de notaris op dat het niet de bedoeling was geweest dat ik zo lang weg zou blijven, toen hij had gezegd dat fiscaal recht studeren meerwaarde had in het notariaat. Ik ging terug en werkte een aantal jaar met veel plezier in het notariaat. Tot de crisis sporen begon te trekken. Mijn vrouw (nog steeds die collega) was inmiddels overgestapt naar BDO en zij kwam thuis met een telefoonnummer. Men zocht een estate planner. Het was snel beklonken.

Bij BDO kwam alles samen en leerde ik, meer nog dan bij Deloitte, acquireren. Dit is het vinden van nieuwe klanten en het bouwen van een netwerk. In het notariaat vond men dat (toen) niet nodig. Het was een heerlijke tijd.

Toen belde het notariaat weer: ‘We zoeken opvolging en jouw naam komt steeds naar voren.’ Ik stapte erin, zin in ondernemerschap, maar al snel merkte ik dat er niet zoveel veranderd was sinds mijn vertrek. Na drie jaar besloot de directeur, die mij had gehaald te stoppen, en ik besloot hetzelfde te doen. Om uiteraard weer te beginnen, maar dan wel voor mezelf.

Estate Planning

Ik zal niet herhalen wat Anne-Marie allemaal heeft verteld. Voor mij is estate planning het overdragen van vermogen naar de volgende generatie met behoud van harmonie in de familie tegen zo laag mogelijke fiscale kosten. Voor de één zijn de fiscale kosten het belangrijkst, voor de ander de harmonie. De ervaring leert dat in de meeste gevallen de mens de grootste rol speelt. Vermogen zo goedkoop mogelijk over laten gaan is mooi, maar wat als de erfgenaam ten onder gaat aan hedonistische uitspattingen? De civiele ‘tools’ van de estate planner kunnen uitkomst bieden. Het is het samenspel tussen civiel en fiscaal en de mens dat het mooi maakt.

Partner of niet – De Bijbelschool

Een onderwerp waar fiscaal en civiel mooi samenkomen is het fiscaal partnerschap. Als je jarenlang leeft als partner wil dat nog niet zeggen dat je dat fiscaal ook bent.

Een voorbeeld: man en vrouw wonen veertig jaar samen. De vrouw woonde in het appartement op de eerste verdieping toen de man het appartement op de begane grond kocht. Ze werden verliefd. Hij verhuisde naar boven en van zijn appartement maakten ze een bijbelschool voor daklozen. De man bleef ingeschreven op het beneden-adres.

Ze probeerden te trouwen. Ik zeg “probeerden” omdat ze een groot verlovingsfeest gaven, met fotografen en een taart en heel veel gasten, maar zetten het daadwerkelijke huwelijk niet door. Jaren later wordt de vrouw ziek, de man verzorgt haar, artsen lopen in en uit maar ten slotte overlijdt de vrouw.

De man is enig erfgenaam en hij wil gebruikmaken van de hoge vrijstelling (en het lage tarief) voor partners in de erfbelasting. De fiscus weigert.

Wie worden aangemerkt als partner? Echtgenoten, maar dat waren ze niet. Ook ongehuwd meerderjarige personen die aan bepaalde criteria voldoen kunnen kwalificeren als partner. Eén van deze eisen is de inschrijving van de betrokkenen op hetzelfde woonadres in de Basisregistratie Personen en dat was hier niet geval.

De man probeert van alles: verklaringen van artsen over de gemeenschappelijke huishouding, het verlovingsfotoboek, etc. Alles om aan te tonen dat zij wel degelijk partners waren. Maar de fiscus buigt niet.

Het leven met een ander, het voeren van een gemeenschappelijke huishouding, de lotsverbondenheid legt in deze minder gewicht in de schaal dan een inschrijving in een register. De man had zich moeten inschrijven op het adres van de vrouw of ze hadden daadwerkelijk moeten gaan trouwen. Een bijna-huwelijk is nu eenmaal niet hetzelfde als een (civielrechtelijk) huwelijk, ook niet als het wel voelt als een huwelijk.

Ten slotte

Ik vertrouw jullie graag toe aan Marianne Zeeman. Zij heeft haar eigen advocatenkantoor en is gespecialiseerd in contractenrecht, ondernemingsrecht en privacy. Zij kreeg zelf te maken met een uittredende vennoot en hield haar kantoor draaiende. Zij moet wel mooie verhalen hebben.

Meer over

Deel dit artikel

Scroll naar top