Tikkertje met Titanen: Anne-Marie Nijman, manager estate planning bij BDO

My Post-14

Allereest dank aan Esther Vroegh voor het doorgeven van de pen voor de rubriek Tikkertje met Titanen aan mij. Zoals Esther in de vorige column aangaf, hebben we samen de studietijd doorlopen te Utrecht, maar zijn we allebei een totaal andere kant op gegaan. Zij ging in de richting van het strafrecht en ik in de richting van het civiele en fiscale recht.

Loopbaan

Ik ben mijn werkloopbaan begonnen bij een notariskantoor in Heemstede op de familierecht praktijk. Na acht jaar werkzaam geweest te zijn in het notariaat als kandidaat-notaris heb ik de overstap gemaakt naar BDO accountants en belastingadviseurs. Al tijdens mijn studie notarieel recht had ik het plan opgevat om eerst een aantal jaar werkzaam te zijn binnen het notariaat, om vervolgens buiten het notariaat op zoek te gaan naar de mogelijkheden. Toen BDO op mijn pad kwam, was de keuze snel gemaakt. Daar waar ik in het notariaat voornamelijk bezig was met het civiele recht, houd ik mij bij BDO bezig met een combinatie van het civiele en het fiscale recht. Na mijn overstap naar BDO heb ik nog een fiscale opleiding gedaan ter ondersteuning van mijn werkzaamheden als estate planner.

Estate planning

Als estate planner houd ik mij bezig met het adviseren van cliënten bij de overdracht van hun vermogen. De advisering richt zich op de juridische en fiscale begeleiding van de overgang en instandhouding van (familie) vermogens. Estate planning heef tot doel een opgebouwd vermogen fiscaal zo voordelig mogelijk over te dragen aan erfgenamen.

Estate planning wordt vaak samen uitgevoerd samen met een financiële planning. Financiële planning ziet op de invulling van het beheer van het vermogen, de uitwerking van de pensioenregeling en de (op de lange termijn) gewenste bestedingsruimte. De belastingdruk van de inkomstenbelasting speelt bij financiële planning een belangrijke rol.

Bij estate planning gaat het vooral om maatregelen die kunnen worden getroffen om de toekomstige nalatenschap zo klein mogelijk te maken en daarmee de totaal verschuldigde erfbelasting zo veel mogelijk te beperken. Daarbij komen diverse rechtsgebieden om de hoek kijken. Bij estate planning spelen de schenkbelasting, de erfbelasting, het erfrecht, het huwelijksvermogensrecht en het fiscaal recht allemaal een rol.

De bedrijfsopvolgingsregeling

In de praktijk heb ik veel te maken met de bedrijfsopvolgingsregeling opgenomen in de Successiewet en de Inkomstenbelasting. Deze faciliteit is van toepassing op de schenking en vererving van ondernemingsvermogen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de situatie dat een vader eigenaar is van een fietsenwinkel en dat hij deze winkel schenkt aan zijn zoon.

Naar schatting vinden er in Nederland jaarlijks 10.000 tot 18.000 bedrijfsoverdrachten plaats. Dit betekent dat er regelmatig ondernemers aan de vooravond van hun bedrijfsoverdracht staan. Heffing van schenk- of erfbelasting dan wel inkomstenbelasting kan dan aan de orde zijn.

Schenk- en erfbelasting

Wanneer er vermogen wordt geschonken of nagelaten is daarover in beginsel schenk- of erfbelasting verschuldigd, ook wanneer het ondernemingsvermogen betreft. In de belastingwetgeving zijn echter verschillende regels opgenomen die voor een soepele bedrijfsopvolging moeten zorgen: de bedrijfsopvolgings- faciliteiten. De wetgever wil met deze faciliteiten voorkomen dat de continuïteit van de onderneming in gevaar wordt gebracht door de belastingheffing bij een bedrijfsoverdracht.

Voor de schenk- en erfbelasting bestaan deze faciliteiten enerzijds uit een (voorwaardelijke) vrijstelling van maximaal 100% en anderzijds uit uitstel van betaling voor de erf- of schenkbelasting die is verschuldigd over het niet-vrijgestelde verkregen ondernemingsvermogen.

Inkomstenbelasting

Wanneer het ondernemingsvermogen dat wordt geschonken of nagelaten bestaat uit aanmerkelijk belangaandelen, is hierover, naast schenk- of erfbelasting, tevens 25% inkomstenbelasting verschuldigd. Onder voorwaarden wordt deze heffing echter achterwege gelaten op basis van een doorschuiffaciliteit.

Discussie omtrent bedrijfsopvolgingsregeling

De fiscale faciliteit om ondernemingsvermogen (deels) onbelast over te kunnen dragen aan de volgende generatie, is al met enige regelmaat onderwerp geweest van rechtspraak. Het schenken en vererven van ondernemingsvermogen wordt fiscaal lager belast dan schenking en vererving van privévermogen. Eén van de vragen die in deze procedures aan de rechterlijke macht is gesteld is, of het onderscheid in fiscale gunstige behandeling van ondernemingsvermogen ten opzichte van privévermogen gerechtvaardigd is. De rechter heeft deze vraag bevestigend beantwoord.

Voor de wetgever aldus een positieve uitspraak. Weliswaar is hiermee een einde gekomen aan het juridische getouwtrek omtrent de bedrijfsopvolgingsregeling, maar in de politiek is de discussie over de toekomst van de faciliteit nimmer minder geworden. Critici blijven de bedrijfsopvolgingsregeling fiscaal te gunstig vinden voor de bedrijfsopvolger.

Naast deze discussie is er ook nog een discussie gaande over het feit of bedrijfsopvolgingsfaciliteiten bij een schenking of de vererving van aandelen in vastgoed-bv’s van toepassing is. Inmiddels hebben de fiscale rechters al diverse keren geoordeeld dat de exploitatie van vastgoed wel als een onderneming kan kwalificeren. Dit is goed nieuws voor vastgoedfamiliebedrijven. Maar daarnaast komt het ook voor dat fiscale rechters oordelen dat de bedrijfsopvolgingsregeling niet van toepassing is omdat de vastgoedexploitatie niet kwalificeert als een onderneming zoals omschreven in deze faciliteit.

Uit een uitspraak van 26 juni 2018, blijkt dat rechtbank Noord-Holland van mening is dat er geen sprake was van een onderneming voor zover het de vastgoedverhuur betreft. Volgens de rechtbank kwalificeert alleen de projectontwikkelingsactiviteit als een onderneming, maar niet de verhuuractiviteit. In casu ging het om een vastgoedfamiliebedrijf met een grote vastgoedportefeuille (meer dan 300 objecten en 2800 verhuurbare units), een groot personeelsbestand (42 man) en diverse afdelingen (juridisch, administratief beheer, technisch beheer, makelaardij).

Gezien de zeer gunstige uitwerking van de bedrijfsopvolgingsregeling zal de discussie omtrent de regeling en het aantal procedures dat gevoerd zal worden omtrent de uitvoering van de regeling de komende jaren de gemoederen bezig blijven houden. Ik zal dit met veel interesse blijven volgen!

Ten slotte

Graag geef ik de pen over aan Lukas Boon. Ik heb in het verleden met Lukas samengewerkt bij BDO. Vervolgens heeft hij de overstap gemaakt naar het notariaat en na een paar jaar werkzaam te zijn geweest in het notariaat is hij zijn eigen praktijk begonnen. Ik ben benieuwd wat hij in zijn dagelijkse praktijk meemaakt!

Meer over

Deel dit artikel

Scroll naar top